futtta's blog

Ons klein blinkend appelken heeft al 2 dagen wreed last van haar tandjes. Overdag trekt ze het nog redelijk, dan is er genoeg afleiding van de pijn, maar ‘s nachts wordt ze met een luide schreeuw wakker en dan huilt ze zich precies de longen uit het kleine lijfje. Ons ouderhart krimpt dan in elkaar, “laat ons nog even wachten, misschien valt ze terug in slaap” probeer ik nog en Veerle knikt ongelukkig-beteuterd van “ja”. Maar de tandjesduivels laten niet los en Elise haalt nog luider uit. “Ik zal maar gaan eh”, zeg ik recht springend en Veerle lijkt al een beetje opgelucht.

“Papa komt ze Liezeken” roep ik terwijl ik de trap in zeven haasten opren. “Papa komt je helpen eh lief dochterken” zeg ik terwijl ik de pijnstiller uit de badkamerkast gris en de kleine schat valt al een beetje stil, want ze hoort haar papa. Op haar kamertje gekomen pak ik haar vast en knuffel ik mijn nog nasniffend liefste dochterken en ze klemt zich stevig aan me vast. Ik praat zachtjes tegen haar, droog de traantjes, geef een pijnstiller, zing haar zachtjes wiegend rustig en leg haar wat later terug in haar bedje. Ze ziet er alleszins weer een beetje ontspannen uit en glimlacht vaagjes wanneer ik fluister dat ze maar moet roepen als ze terug pijn heeft en dat ik er dan direct terug zal staan.

Ik sluip terug naar beneden en stilletjes, een beetje pervers, hoop ik dat ze ons straks, in de veel te vroege ochtend, toch terug huilend bij zich roept. Want je de pijn wegnemen bij je hulpeloos dochterken en haar zachtjes kunnen troosten, dat is papa zijn, intens.

In Schaarbeek, waar nu de gebouwen van VRT en RTBF staan, lag vroeger de Nationale Schietbaan ofte Tir National. Op die plaats executeerde de Duitse bezetter tijdens de Eerste en de Tweede Wereldoorlog politieke tegenstanders. De gebouwen werden in de jaren ’60 afgebroken, maar enigszins verborgen tussen parkeerterreinen en de crèche van de RTBF ligt nog steeds het “Ereveld der Gefusilleerden”.

Er staan 365 kruisen, davidssterren en andere zerken als herinnering aan gefusilleerde Belgische, Franse, Engelse en (dikwijls eerder naar België gevluchte) Joodse verzetsmannen en -vrouwen. De namen, sterfdatum en reden voor executie van deze en andere tijdens WO II geëxecuteerden vind je o.a. op http://www.gefusilleerden.be/.

De volgende namen bleven na wat gegoogle, gesnuister op Wikipedia en het lezen van de onvoorstelbare heldendaden op verzet.org hangen:

• Edith Cavell, een Engelse verpleegster die tijdens de Eerste Wereldoorlog Engelse soldaten naar het toen neutrale Nederland smokkelde. Ze stierf voor het vuurpeleton op de Tir National in 1915.
• Op 20 oktober 1943 werden hier verscheidene leden van de Comet-ontsnappingsroute gefusilleerd. Comet werd opgezet door de toen amper 25-jarige Schaarbeekse Dédée De Jongh, geïnspireerd door het verhaal van Edith Cavell. Zij overleefde het concentratiekamp van Ravensbrück en werkte na de oorlog met melaatsen in Afrika. Deze grote dame stierf twee weken geleden in het universitair ziekenhuis van Sint-Lambrechts-Woluwe.
• Alexandre (Choura) en Georges (Youra) Livchitz waren Oekraïense joden die eind jaren ’20 met hun moeder naar België uitweken. Alexandre was één van de leiders van verzetsgroepering Groupe G (Commandant Jean). Zijn jongere broer Youra (afgestudeerd als dokter aan de ULB) was officieel niet bij het verzet, maar was wel één van de drie helden die op 19 april 1943 de 20ste trein naar Auschwitz-Birkenau wist te stoppen en zo Joden hielp ontsnappen. Beiden werden begin 1944 in Schaarbeek geëxecuteerd.

“Opdat we nooit zouden vergeten” klinkt dikwijls zo leeg of abstract, veel van de mensen die hier in Schaarbeek (of in Breendonk of elders) voor het vuurpeleton stonden, bestaan helemaal niet voor Google. Maar hun verhalen zijn, net als die van Cavell, de broers Livchitz en Dédée De Jongh, ongetwijfeld het vertellen en herinneren waard …

Meer foto’s van het “Ereveld der Gefusilleerden” staan op http://futtta.be/futttr/