iBert droomt; schaf de NMBS af!

een niet zelfrijdende peseroEen mens moet durven dromen! Bert Van Wassenhove deed dat ook en in zijn “Laat ons een begin maken met de ontmanteling van de NMBS” stelt hij dan ook voor om treinen te vervangen door -zoals een innovatie-minnende entrepreneur betaamt- zelfrijdende busjes van Google, Apple, BMW of Tesla.

De kern van zijn betoog (mijn samenvatting, lees het artikel vooral zelf):

De NMBS kost te veel en de reizigers zijn ontevreden door vertragingen en andere problemen. De trein kan onze mobiliteitsproblemen dus blijkbaar niet oplossen. De spoorwegen zijn immers een concept uit de industriële revolutie, want we rijden al lang niet meer met z’n allen naar één kantoorgebouw of fabriek naast een station in Brussel. Vandaag zijn er andere revoluties aan de orde die een oplossing kunnen brengen; zelfrijdende busjes die zoals de Pesero’s in Mexico-city volledig vrije-marktgestuurd reizigers oppikken waar het meeste vraag is.

Ik schreef (een deel van) deze blogpost op de vroege dubbeldekker tussen Lokeren en Brussel. De bezetting: pakweg 1.000 pendelaars. We zijn vanzelfsprekend niet de enige trein die van/ naar Brussel rijdt; cijfers van 2013 geven een dagelijks gemiddelde van 180.000 instappende reizigers in de Brusselse stations en het merendeel daarvan (120.000?) zal er ongetwijfeld tijdens de piekuren moeten op- en op de terugweg weer uitstappen. Volgens andere cijfers telt Brussel in totaal 330.000 pendelaars, die dus met openbaar vervoer of de auto komen. Je moet geen doordachte transport-economische analyses maken om hieruit te besluiten dat een héél grote groep mensen nog steeds en masse “naar één kantoorgebouw of fabriek naast een station in Brussel” moet en dat er zonder de trein dan ook bijna de helft meer auto’s in en rond Brussel zouden rijden. De trein vervoert volgens de cijfers van statbel overigens jaar na jaar meer reizigers, met tussen 1997 en 2010 een stijging van 144 naar 224 miljoen reizigers. Dat kan tellen, als (significante bijdrage aan) het verlichten van het mobiliteitsprobleem? Het nadeel; net zoals het wegverkeer, is de trein tijdens de piekuren oververzadigd en dat zorgt inderdaad voor heel wat problemen.

Met die cijfers van de benodigde (piek-)capaciteit in het achterhoofd lijkt inzetten van al dan niet zelfrijdende Pesero’s dan ook een utopie; 120.000 mensen in Brussel afzetten/ oppikken, gerekend aan een capaciteit van pakweg 10 passagiers per busje, dat geeft al snel 12.000 extra busjes in en rond Brussel tijdens de ochtend- en avondpiek. Indien we, zoals Bert voorstelt, één trein-traject als test zouden vervangen door een vloot aan Pesero’s en dat toepassen op “mijn” lijn (Sint-Niklaas -> Brussel -> Kortrijk), dan zouden alleen al voor het deel-traject tot en met Brussel 100 busjes moeten rijden om de 1.000 pendelaars op het piekuur tot in de hoofdstad te krijgen. Ik weet niet wat U, maar ik zou de impact daarvan op de mobiliteit liever niet in de praktijk testen.

Maar het artikel van Bert is niet zonder verdienste; terwijl 100 pesero’s met die ex-treinreizigers van Sint-Niklaas, Lokeren en Dendermonde het fileprobleem alleen maar erger zouden maken, kunnen diezelfde 100 zelfrijdende busje ook 1000 personenwagens vervangen en dus voor aanzienlijk minder drukte op de weg zorgen. Dat zou nog eens een bijdrage aan de oplossing van het mobiliteitsprobleem zijn!

Blijft het probleem van grote groepen mensen die op ongeveer hetzelfde moment op ongeveer dezelfde plaats moeten zijn en daar komen we bij de droom die Bert al als realiteit ziet; wat als we inderdaad niet meer met z’n allen naar één kantoorgebouw of fabriek naast een station in Brussel zouden moeten komen? Want (nog) meer thuis, decentraal of lokaal werken is inderdaad de enige fundamentele oplossing voor de capaciteitsproblemen tijdens de piekuren van zowel de auto- als spoorwegen. Hoe kunnen we grote en kleinere bedrijven en hun werknemers daarvan overtuigen? Misschien is dat juist Bert zijn ultieme bedoeling; het probleem erger maken door de spoorwegen af te schaffen om zo een mentaliteitswijziging af te dwingen? Een sluwe dromer, die iBert!

5 thoughts on “iBert droomt; schaf de NMBS af!

  1. Bert

    Zo sluw ben ik niet hoor, en ik pleit ook niet voor de algehele afschaffing van de trein. Maar het is naar mijn mening wel zinvol om alternatieven te testen voor treinen over korte afstand. Alternatieven die zowel nuttig zijn voor treinreizigers als automobilisten.

    Reply
    1. frank Post author

      De trein niet afschaffen, maar wel kijken naar alternatieven voor treinen over korte afstand, dat is al heel wat anders dan wat je in je oorspronkelijke blogpost schreef natuurlijk Bert :-)

      Het probleem is natuurlijk dat de trein sowieso geen korte trajecten doet, “mijn” trein doet bv. Sint-Niklaas -> Lokeren -> Dendermonde -> Brussel -> Kortrijk. Indien je wilt testen of zelfrijdende busjes over korte afstand een interessant alternatief voor de trein zijn, kun je die volledige lijn dan ook bezwaarlijk afschaffen want die bedient meer dan enkel een kort traject. De “afschaffen”-invalshoek van je artikel is volgens mij dan ook niet te realiseren zonder het mobiliteitsprobleem erger te maken, maar die zelfrijdende busjes zouden wel een volwaardig alternatief voor de auto kunnen zijn?

      Reply
  2. Bert

    Twee dingen nog:
    – Massavervoer zoals de trein veroorzaken hun eigen ‘sPits’, het is helemaal nergens voor nodig om allemaal tegelijk van hetzelfde punt naar hetzelfde punt te rijden. Om de minuut een busje vervoert evenveel mensen als een (kleine) trein, maar netjes gespreid en deels naar andere locaties. Misschien wel over een afgeschafte treinbedding.
    – Korte trajecten zijn trajecten met veel tussenstops.

    Oh ja, lees het einde van mijn post: laat ons eens testen met 1 lijn. Religieus vasthouden aan een concept van 200 jaar geleden gaat ons niet vooruit helpen.

    Reply
    1. frank Post author

      Alzo:
      – “Religieus vasthouden aan een concept van 200 jaar geleden gaat ons niet vooruit helpen.” het concept waar we ons met z’n allen religieus aan vasthouden (en dat de oorzaak is van alle mobiliteitsproblemen) is het idee dat we (een enkele thuiswerkdag daargelaten) op het werk moeten zijn om te werken. Het “concept van 200 jaar geleden” leidt evengoed onder dat probleem als dat ander concept op 4 wielen dat pakweg 50 jaar geleden werd gedemocratiseerd.

      – “Massavervoer zoals de trein veroorzaken hun eigen ‘sPits’, het is helemaal nergens voor nodig om allemaal tegelijk van hetzelfde punt naar hetzelfde punt te rijden.” -> die spits is er niet enkel voor de trein, toch, maar evengoed voor het wegverkeer? Want blijkbaar moeten heel veel mensen toch op ongeveer hetzelfde moment op ongeveer dezelfde plaats zijn? Zo een piekcapaciteits-probleem (cfr. cijfers in m’n blogpost) los je niet op met busjes zonder voor verdere verstopping op het wegennet te zorgen.

      Anderzijds (en ik val in herhaling) zou de capaciteit van het wegennet er zeker mee gebaat zijn om 10.00O auto’s door 1.000 flexibele busjes te vervangen. En dan is er ook direct meer plaats voor de motor! ;-)

      Reply
  3. Mark Van den Borre

    Het failliet van een zware gecentraliseerde moloch als het spoorwegnet is dat er geen stimulansen lijken te zijn tot innovatie. Waar blijven de zelfrijdende treinen? De snelle verbindingen waar je uit de trein kan stappen zonder dat hij hoeft te vertragen? De invididuele caspules/miniwagons op aanvraag op dat eenvoudig te automatiseren stuk enkelspoor? …

    Technisch zou je waanzinnig knappe dingen kunnen doen met zwaar gecentraliseerde infrastructuur als het spoorwegnet. De realiteit leert ons dat de mens een beestje is dat zo’n zware infrastructuur niet optimaal kan organiseren, benutten, en er niet mee kan innoveren. Denk aan ongeveer alle grote projecten die constant over budget gaan en in de marge massa’s kansen laten liggen: kerncentrales, informatisering justitie, spoorinfrastructuur, … Zware infrastructuur kweekt een waterhoofd aan management, of “manglement” zoals een kennis zou zeggen, met alle inefficiëntie en logheid die dat met zich meebrengt.

    “Hack the railway” is een _pak_ moeilijker dan “hack the car”…

    Ik zie op termijn de capaciteit van bestaande weginfrastructuur nog wel enorm vergroten door intelligent gebruik van informatiesystemen en computergestuurde auto’s/taxi’s/taxibusjes. Maar de ijzeren weg? Een succes daar zou al zijn als het absurd mismanagement wat ingeperkt wordt. En dat zeg ik als autoloze en regelmatig treinreiziger met heel veel respect voor de vele mensen die de treinen doen rijden…

    Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *