De nieuwe Harstad “Onder de kasseien, het strand” is er bijna maar nog niet helemaal

Ik ben niet zo voor lijstjes, maar als ik onder dreiging van foltering een boeken top 3 zou moeten geven, dan zou “Max, Micha & het Tet-offensief” daar zeker in staan. Van auteur Johan Hardstad verscheen in 2024 al een nieuwe roman in het Noors onder de titel “Under brosteinen, stranden!” en volgens doorgaans goed ingelichte bronnen (ik mailde met de uitgever) zou in het najaar van 2026 de Nederlandse vertaling uitkomen. Op basis van de reviews op GoodReads opnieuw de moeite (ook al heb ik niet altijd goeie ervaringen heb met de Goodreads scores). En ja, sommige lezers maken in hun beoordeling melding van langdradigheid en van het zich dom voelen bij het lezen, maar ik kijk er toch enorm naar uit!

Dit is een ietwat opgekuiste automatische vertaling van de Noorse samenvatting;

“Onder de kasseien het strand” is een roman over de ontdekking van een kassei-achtig voorwerp. Wanneer je de kassei aanraakt, lijkt het alsof je in slechts zeven minuten een heel leven beleeft. Het verhaal speelt zich af in een jeugdgroep in Stavanger in de jaren negentig, maar met aanzienlijke tijds- en geografische omwegen naar plaatsen als de Sovjet-Unie, Berlijn, Warschau, Akureyri, Shanghai en niet in de laatste plaats het eiland Tristan da Cunha in de jaren zestig. Het boek wordt bewoond door van alles en nog wat: van jongeren uit de voorsteden op zoek naar de volgende industriële ventilator om zich ‘s avonds aan op te warmen, Koude Oorlogsspionnen met wankelende loyaliteiten in verschillende richtingen, lokale Zapatistas en marihuanahandelaren van twijfelachtig mentaal allooi, jonge geliefden en amateurradiovaders die allemaal weduwnaar zijn, zeelui van zowel de oude als de nieuwe school, IJslandse ecoterroristen, suïcidale alleenstaande moeders en zichzelf kwellende ziekenhuisdirecteuren, psychiatrische patiënten en sommigen die dat waarschijnlijk wel hadden moeten zijn, een avontuurlijke meteoroloog van Forus en een astrofysicus met een acute behoefte aan uitleg over niet-wetenschappelijke onderwerpen en met gastoptredens van mensen als Andrei Tarkovsky en Erich Mielke, onderzoekt de roman het idee dat de tijd misschien nooit aan onze kant heeft gestaan. Dit is een geweldig verhaal over wachten, tot het leven begint, tot dingen eindigen, wachten op het juiste, wachten op de dood en tevergeefs wachten. Het is een roman over Ingmar, Jonatan en Peter. En Ebba.

Ben je al in de war? Ik ook! Voor wie nu al iets meer te weten wilt komen, bekijk (een automatisch vertaalde) versie van dit artikel/ interview even, het zal één en ander misschien toch een beetje duidelijker maken. Of toch snel nog één zin uit het einde van dat artikel?

De roman, die zowel echt als fictief is, bevat zoveel kennis dat een arme lezer er zowel blij van wordt als even op adem moet komen.

Gelezen; “Het achtste leven (voor Brilka)” van Nino Haratischwili

Ik volg de literaire mode niet zo, maar ik lees graag en het mag van mij wel Echte Literatuur (mijn vrouw gruwelt als ze dit leest) zijn. “Het achtste leven (voor Brilka)” is ondertussen 10 jaar uit in de Nederlandse vertaling en ik zag op Goodreads dat het boek daar een whopping beoordeling van 4,54 had. Het stond dus al een tijdje op mijn verlanglijstje en ik kreeg het in December voor mijn verjaardag dan ook van mijn liefste dochter cadeau. De volgende dag begon ik met hoge verwachtingen aan pagina 1 van de 1269.

We zijn nu een paar maanden verder en ik heb het vandaag uitgelezen. Een kleine drie maanden lezen, maar nee, ondanks die positieve beoordelingen op Goodreads voelde ik “Het achtste leven” niet. De achtergrond is écht wel interessant (Georgië voor, tijdens en na het communisme) en een goed geschreven familie-epos kan me dikwijls boeien, maar de personages voelden mij niet “echt” genoeg aan en de magische chocolade (ja, er wordt een geheim recept in de familie doorgegeven) leek me eigenlijk een overbodig en soms zelfs ergerlijk literair sausje eerder dan dat het een relevant ingrediënt van het verhaal was. De muziekliefhebber in mij tenslotte, hoorde de naar het Westen verbannen singer-songwriter Kitty Jasji ook helemaal niet zingen.

En toch was het ook geen slecht boek, anders had ik het gewoon niet uitgelezen. Meer nog, het laatste deel met de 12-jarige wegloper Brilka vond ik heel wat sterker uitgewerkt met misschien minder historisch drama maar met echte gevoelens. En zo had ik na 1269 pagina’s toch het gevoel een paar bekenden achter te moeten laten. Maar dat had van mij best zonder die gespikete chocolade gemogen.